Beloften

Motie van het lid Boswijk over pleiten voor een ambitieus Europees defensie-industriebeleid en dit beleggen bij één verantwoordelijke Eurocommissaris

D66 DefensieRichtinggevendVerwacht: voorD66-2023-142

Eurocommissaris voor Defensie wordt aangesteld

D66-2023-142

Er komt een Eurocommissaris voor Defensie die toeziet op het versterken van de Europese defensie-industrie en een volwaardig Europees defensie-industriebeleid ontwikkelt.

Bron: Nieuwe energie voor Nederland (2023)

Gerelateerde moties (33)

18 aangenomen14 verworpen1 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (59%)

LQ

2024Z0250213 feb 2024direct

Motie van de leden Paternotte en Dassen over in EU- en NAVO-verband pleiten voor de versterking van gezamenlijke en geïntegreerde Europese luchtverdediging en een bijbehorende Europese industrie

2024Z0695317 apr 2024direct

138–12 ✓

Motie van het lid Vermeer over onderzoeken of het staatsdeelnemingenbeleid voldoende toepasbaar is op de defensie-industrie

2025Z1275218 jun 2025impliciet

146–3 ✓

D66 DefensieRichtinggevendVerwacht: voorD66-2023-143

Europese wapenexportautoriteit wordt opgericht

D66-2023-143

Er wordt een onafhankelijke Europese wapenexportautoriteit ingesteld die leveringen van lidstaten toetst, adviseert en een doorslaggevende stem heeft bij meningsverschillen over wapenleveringen.

Bron: Nieuwe energie voor Nederland (2023)

Gerelateerde moties (25)

10 aangenomen14 verworpen1 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (63%)

Motie van het lid Dobbe over implementatie van Europese wapenexportcriteria als voorwaarde bij investeringen in de Oekraïense wapenindustrie

2025Z1066826 mei 2025direct

20–130 ✗

Motie van de leden Hirsch en Paternotte over binnen de NAVO bepleiten dat de export van militair materieel naar NAVO-lidstaten en trouwe bondgenoten boven die naar derde landen wordt geprioriteerd

2024Z2180118 dec 2024direct

36–114 ✗

Motie van de leden Ceder en Kamminga over in het juridische kader voor wapenexportvergunningen de Staat de bevoegdheid geven om in bijzondere omstandigheden een eigen afweging te maken

2024Z1452525 sep 2024impliciet

Motie van het lid Boswijk over pleiten voor een ambitieus Europees defensie-industriebeleid en dit beleggen bij één verantwoordelijke Eurocommissaris

D66 DefensieRichtinggevendVerwacht: voorD66-2025-126

Europese krijgsmacht en NAVO-positie

D66-2025-126

D66 streeft op lange termijn naar een Europese krijgsmacht en op korte termijn naar een sterke Europese positie binnen de NAVO met Europese strategische commandovoering, materieel en personeel.

Bron: Het kan wél (2025)

Nog geen gerelateerde moties gevonden. Wordt automatisch bijgewerkt wanneer relevante moties worden ingediend en gestemd.

D66 DefensieRichtinggevendVerwacht: voorD66-2025-126

Europese krijgsmacht en NAVO-positie

D66-2025-126

D66 streeft op lange termijn naar een Europese krijgsmacht en op korte termijn naar een sterke Europese positie binnen de NAVO met Europese strategische commandovoering, materieel en personeel.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (47)

21 aangenomen20 verworpen6 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (65%)

2024Z0250213 feb 2024direct

Motie van het lid Dassen over bepleiten dat afspraken over uitgaven boven de 2% NAVO-norm in gezamenlijk Europees verband gedaan worden en middels eurobonds worden gefinancierd

Motie van de leden Piri en Dassen over licentieproductie van niet-Europese systemen niet meerekenen in de doelen voor Europese inkoop

2026Z044584 mrt 2026direct

Geen stemregistratie

0–0 ✗

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorD66-2025-127

3,5% bbp defensie, 1,5% bbp infrastructuur

D66-2025-127

Nederland komt de NAVO-afspraak na om minimaal 3,5% van het bbp aan defensie uit te geven en minimaal 1,5% van het bbp aan kritieke infrastructuur, civiele paraatheid en veerkracht.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (59)

29 aangenomen20 verworpen10 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (65%)

Motie van de leden Jetten en Bikker over committeren aan het verhogen van de defensie-uitgaven tot 3,5% van het bbp

2025Z113733 jun 2025direct

69–81 ✗

Motie van de leden Ellian en Olger van Dijk over een groeipad van defensie-uitgaven naar minimaal 3,5% van het bbp

2025Z1066226 mei 2025direct

74–76 ✗

Motie van het lid Dassen over bepleiten dat afspraken over uitgaven boven de 2% NAVO-norm in gezamenlijk Europees verband gedaan worden en middels eurobonds worden gefinancierd

Motie van de leden Wijen-Nass en Diederik van Dijk over inventariseren hoe investeringen in infrastructuur tot Defensiebestedingen gerekend kunnen worden

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorD66-2025-127

3,5% bbp defensie, 1,5% bbp infrastructuur

D66-2025-127

Nederland komt de NAVO-afspraak na om minimaal 3,5% van het bbp aan defensie uit te geven en minimaal 1,5% van het bbp aan kritieke infrastructuur, civiele paraatheid en veerkracht.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (29)

14 aangenomen9 verworpen6 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (64%)

2025Z163897 sep 2025direct

Motie van het lid Dassen over bepleiten dat afspraken over uitgaven boven de 2% NAVO-norm in gezamenlijk Europees verband gedaan worden en middels eurobonds worden gefinancierd

Motie van de leden Bikker en Diederik van Dijk over een langjarige financiële strategie om defensie-uitgaven structureel te laten groeien

2025Z039624 mrt 2025direct

101–48 ✓

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorD66-2025-128

Europees koploper defensietechnologie 2030

D66-2025-128

D66 wil dat Nederland in 2030 Europees koploper wordt op het gebied van AI, drones, ruimtevaart en cybersecurity voor defensie met betekenisvolle menselijke controle als uitgangspunt.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (26)

11 aangenomen10 verworpen5 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (62%)

Motie van het lid Dassen over een voorstel uitwerken om de EDA-norm voor kennis en innovatie versneld te behalen

2024Z0136628 jan 2024direct

Motie van het lid Van der Werf c.s. over concrete scenario's uitwerken voor maatregelen op overheidsniveau en individueel niveau in het geval van hybride (cyber)aanvallen

2024Z202723 dec 2024direct

147–3 ✓

Motie van de leden Hammelburg en Krul over na vijf jaar de inzet van de bewapende MQ-9-drone evalueren

2023Z131915 jul 2023direct

94–56 ✓

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorD66-2025-128

Europees koploper defensietechnologie 2030

D66-2025-128

D66 wil dat Nederland in 2030 Europees koploper wordt op het gebied van AI, drones, ruimtevaart en cybersecurity voor defensie met betekenisvolle menselijke controle als uitgangspunt.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (26)

14 aangenomen7 verworpen5 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (66%)

Motie van de leden Hammelburg en Krul over na vijf jaar de inzet van de bewapende MQ-9-drone evalueren

2023Z131915 jul 2023direct

94–56 ✓

Motie van het lid Van der Werf c.s. over de Defensietestfaciliteiten toegankelijk maken voor mkb-bedrijven en start-ups

2024Z1650920 okt 2024direct

139–11 ✓

Motie van het lid Van der Werf c.s. over concrete scenario's uitwerken voor maatregelen op overheidsniveau en individueel niveau in het geval van hybride (cyber)aanvallen

2024Z202723 dec 2024direct

147–3 ✓

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorD66-2025-129

Zweedse model dienstplicht

D66-2025-129

D66 wil het Zweedse model voor dienstplicht invoeren met een verplichte enquête onder jongeren, waarna zij vrijwillig ingezet kunnen worden in zorg, logistiek, cybersecurity en defensie.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (12)

6 aangenomen5 verworpen1 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (61%)

Motie van het lid Baudet over uitspreken dat Nederlandse dienstplichtigen nooit mogen worden uitgezonden om in het huidige conflict in Oekraïne te vechten

2023Z0316720 feb 2023impliciet

26–111 ✗

Motie van het lid Ceder over mogelijkheden onderzoeken voor de ontwikkeling van een verdiepingsmodule defensie voor middelbare scholen

2024Z202883 dec 2024impliciet

76–74 ✓

Motie van het lid Van der Werf c.s. over concrete scenario's uitwerken voor maatregelen op overheidsniveau en individueel niveau in het geval van hybride (cyber)aanvallen

2024Z202723 dec 2024impliciet

147–3 ✓

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorD66-2025-129

Zweedse model dienstplicht

D66-2025-129

D66 wil het Zweedse model voor dienstplicht invoeren met een verplichte enquête onder jongeren, waarna zij vrijwillig ingezet kunnen worden in zorg, logistiek, cybersecurity en defensie.

Bron: Het kan wél (2025)

Gerelateerde moties (10)

5 aangenomen3 verworpen2 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (61%)

Motie van de leden Bontenbal en Bikker over de betrokken ministeries OCW, VWS en Defensie gezamenlijk de Maatschappelijke Diensttijd incidenteel laten financieren

2024Z1388518 sep 2024direct

Motie van het lid Baudet over uitspreken dat Nederlandse dienstplichtigen nooit mogen worden uitgezonden om in het huidige conflict in Oekraïne te vechten

2023Z0316720 feb 2023impliciet

26–111 ✗

Motie van het lid Ceder over mogelijkheden onderzoeken voor de ontwikkeling van een verdiepingsmodule defensie voor middelbare scholen

2024Z202883 dec 2024impliciet

76–74 ✓

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-079

Defensie-uitgaven naar 3,5% BBP, wettelijk verankeren

JETTEN-2026-079

Defensie-uitgaven opschalen naar 3,5% van het BBP conform NAVO-norm en deze norm wettelijk verankeren voor lange termijn zekerheid.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (54)

26 aangenomen23 verworpen5 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (68%)

Motie van de leden Ellian en Olger van Dijk over een groeipad van defensie-uitgaven naar minimaal 3,5% van het bbp

2025Z1066226 mei 2025direct

74–76 ✗

Motie van het lid Paternotte over groeien naar een NAVO-norm van 5% in 2032, waarvan 3,5% aan defensie

2025Z0915712 mei 2025direct

17–133 ✗

Motie van de leden Paternotte en Stoffer over de eerste stappen richting het verhogen van de defensie-uitgaven opnemen in de Voorjaarsnota

2025Z0574525 mrt 2025direct

50–100 ✗

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-080

Krijgsmacht van minimaal 122.000 mensen, dienjaar opschalen

JETTEN-2026-080

Bouwen aan schaalbare krijgsmacht van minimaal 122.000 mensen, dienjaar fors opschalen en verplichte enquête voor jongeren als eerste stap.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (41)

17 aangenomen19 verworpen5 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (61%)

Motie van het lid Van der Werf over de Kamer zo snel mogelijk informeren over een oplossing voor de hoge werkdruk en het tekort aan luchtverkeersleiders bij Defensie

2025Z022565 feb 2025impliciet

150–0 ✓

Motie van de leden Bikker en Diederik van Dijk over een langjarige financiële strategie om defensie-uitgaven structureel te laten groeien

2025Z039624 mrt 2025impliciet

101–48 ✓

Motie van het lid Klaver over additionele investeringen in defensie niet ten koste laten gaan van sociale zekerheid, zorg en onderwijs

2025Z0153728 jan 2025impliciet

41–109 ✗

D66 DefensieRichtinggevendVerwacht: voorJETTEN-2026-081

Wet op de Defensiegereedheid zo snel mogelijk invoeren

JETTEN-2026-081

Wet op de Defensiegereedheid zo snel mogelijk invoeren voor ruimte en huisvesting defensiepersoneel en oefeningen.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (27)

13 aangenomen9 verworpen5 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (48%)

LQ

Motie van het lid Wijen-Nass over in het IJsselmeer geen noodzakelijk oefenterrein van Defensie opgeven voor andere activiteiten

2024Z132879 sep 2024direct

Motie van de leden Bikker en Diederik van Dijk over een langjarige financiële strategie om defensie-uitgaven structureel te laten groeien

2025Z039624 mrt 2025impliciet

101–48 ✓

Motie van het lid Van der Werf c.s. over de Defensietestfaciliteiten toegankelijk maken voor mkb-bedrijven en start-ups

2024Z1650920 okt 2024impliciet

139–11 ✓

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-082

40% defensieaankopen Europees, 50% bij Nederlandse/Europese ondernemers

JETTEN-2026-082

40 procent van defensieaankopen gezamenlijk met Europese partners doen en 50 procent inkopen bij Nederlandse en Europese ondernemers.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (23)

10 aangenomen11 verworpen2 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (65%)

Motie van het lid Boswijk over pleiten voor een ambitieus Europees defensie-industriebeleid en dit beleggen bij één verantwoordelijke Eurocommissaris

2024Z0250213 feb 2024direct

Motie van de leden Paternotte en Dassen over in EU- en NAVO-verband pleiten voor de versterking van gezamenlijke en geïntegreerde Europese luchtverdediging en een bijbehorende Europese industrie

2024Z0695317 apr 2024direct

138–12 ✓

Motie van het lid Dassen over bepleiten dat afspraken over uitgaven boven de 2% NAVO-norm in gezamenlijk Europees verband gedaan worden en middels eurobonds worden gefinancierd

Motie van het lid Dassen over een voorstel uitwerken om de EDA-norm voor kennis en innovatie versneld te behalen

D66 DefensieConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-083

Defensie-innovatieautoriteit naar DARPA-model, tot 10% defensiebudget

JETTEN-2026-083

Oprichting defensie-innovatieautoriteit naar voorbeeld van DARPA met tot 10 procent oplopend aandeel van defensiebudget gedurende kabinetsperiode.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (16)

6 aangenomen7 verworpen3 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (57%)

LQ

2024Z0136628 jan 2024direct