Beloften

JA21 wil dat het Nederlands weer centraal staat als de taal waarin in het hoger onderwijs wordt gegeven op universiteit en hogeschool, met uitzonderingen voor internationale studies.

Bron: De juiste aanpak voor Nederland (2025)

Gerelateerde moties (22)

14 aangenomen4 verworpen4 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (62%)

Amendement van het lid Ceder over een voorhang van de amvb waarin de criteria van de toets anderstalig onderwijs nader worden uitgewerkt

2025Z023659 feb 2025direct

geen stemming

Motie van het lid Westerveld over zich inzetten voor onderwijs in andere streektalen

2023Z0892721 mei 2023impliciet

145–4 ✓

Amendement van het lid Stoffer over het van de toets anderstalig onderwijs uitzonderen van hogescholen

2025Z0060016 jan 2025impliciet

geen stemming

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-113

Inspectie onderzoekt scholen minimaal om de vier jaar

JETTEN-2026-113

De onderwijsinspectie gaat elke school minimaal eens in de vier jaar onderzoeken en krijgt opdracht toezicht te houden op regeldruk.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (24)

10 aangenomen6 verworpen8 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (65%)

Motie van het lid Ceder c.s. over op korte termijn een brief van de onderwijsinspectie ontvangen over haar rol bij het toezicht op informeel onderwijs

2024Z0515726 mrt 2024direct

87–63 ✓

Motie van het lid Van Zanten over de regie pakken door de onderwijsinspectie een einde te laten maken aan de escalerende situatie op onderwijsinstellingen

2024Z1083018 jun 2024direct

48–102 ✗

Gewijzigde motie van het lid White c.s. over de onderwijsinspectie laten nagaan hoe scholen aandacht besteden aan het slavernijverleden (t.v.v. 36284-47)

2025Z141842 jul 2025direct

70–80 ✗

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-114

Staatscommissie voor onderzoek leerprestaties

JETTEN-2026-114

Een staatscommissie wordt ingesteld die de crisis in leerprestaties op taal, lezen, schrijven en rekenen onderzoekt en lange termijn aanbevelingen doet.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (59)

22 aangenomen17 verworpen20 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (67%)

Motie van het lid Moorman c.s. over leesbevordering in de lerarenopleiding en onder leraren

2025Z2063825 nov 2025direct

geen stemming

Gewijzigde motie van het lid Moorman c.s. over leesbevordering in de lerarenopleiding en onder leraren (t.v.v. 36699-26)

2025Z208021 dec 2025direct

139–11 ✓

Motie van het lid Ceder c.s. over op korte termijn een brief van de onderwijsinspectie ontvangen over haar rol bij het toezicht op informeel onderwijs

2024Z0515726 mrt 2024impliciet

87–63 ✓

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-115

Wet meer ruimte nieuwe scholen herzien

JETTEN-2026-115

De Wet meer ruimte voor nieuwe scholen wordt zo snel mogelijk herzien vanwege onvoorziene problemen.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (15)

6 aangenomen5 verworpen4 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (54%)

LQ

Wijziging van diverse wetten op het terrein van het funderend onderwijs in verband met aanpassing van het toezicht rondom oprichting van bepaalde niet bekostigde scholen en het wegnemen van hardvochtigheden in het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs (Wet startprocedure b3-scholen en hardvochtigheden vso en pro)

2025Z0964318 mei 2025impliciet

geen stemming

Motie van het lid Pijpelink over opties uitwerken voor voldoende financiële middelen voor onderwijshuisvesting tot 2050

2024Z0692417 apr 2024impliciet

62–88 ✗

Motie van het lid Rooderkerk over onderzoeken of een deel van de lumpsum aangewend kan worden voor de beroepsgroepvorming

2025Z1020621 mei 2025impliciet

142–8 ✓

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-116

Toets anderstalig onderwijs schrappen

JETTEN-2026-116

Toets anderstalig onderwijs voor nieuwe opleidingen wordt geschrapt en huidige anderstalige aanbod blijft in stand.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (22)

10 aangenomen8 verworpen4 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (58%)

LQ

Motie van het lid Dekker over uitspreken dat universitair onderwijs in de Nederlandse taal een waarde en doel op zichzelf vertegenwoordigt

2023Z0149430 jan 2023impliciet

47–103 ✗

Motie van het lid Westerveld over zich inzetten voor onderwijs in andere streektalen

2023Z0892721 mei 2023impliciet

145–4 ✓

Motie van de leden Peters en Eerdmans over reageren op het voorstel van een onbeperkte numerus fixus

2023Z0149530 jan 2023impliciet

140–10 ✓

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-117

Studierente maximeren op 2,5% en uitwonende beurs verhogen

JETTEN-2026-117

Maximale rente voor studenten wordt vastgesteld op 2,5% en de uitwonende beurs gaat omhoog.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (15)

6 aangenomen5 verworpen4 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (64%)

Motie van het lid Westerveld over de rente op studieschulden voor alle studenten komend jaar bevriezen

2023Z1824423 okt 2023direct

geen stemming

Motie van het lid Russcher over onderzoek naar het beperken van de rentelast voor studenten die onder het leenstelsel vielen

2026Z0319011 feb 2026direct

Geen stemregistratie

0–0 ✗

Motie van het lid Kat c.s. over onderzoek door het CBS naar de mate waarin de studieschuld van gedupeerde jongeren verschilt van die van andere jongeren met vergelijkbare achtergrondkenmerken

2023Z1855525 okt 2023impliciet

132–16 ✓

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-118

Wettelijke stagevergoeding invoeren

JETTEN-2026-118

Een wettelijke stagevergoeding wordt ingevoerd voor studenten.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (23)

6 aangenomen9 verworpen8 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (61%)

Motie van het lid Ergin c.s. over het recht op een passende stagevergoeding wettelijk verankeren

2025Z070939 apr 2025direct

53–97 ✗

Motie van het lid Westerveld over de rente op studieschulden voor alle studenten komend jaar bevriezen

2023Z1824423 okt 2023impliciet

geen stemming

Motie van het lid Kat c.s. over onderzoek door het CBS naar de mate waarin de studieschuld van gedupeerde jongeren verschilt van die van andere jongeren met vergelijkbare achtergrondkenmerken

2023Z1855525 okt 2023impliciet

132–16 ✓

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-122

Gratis schoolfruit voor alle leerlingen in primair en voortgezet onderwijs

JETTEN-2026-122

Kinderen in het primair en voortgezet onderwijs krijgen gratis schoolfruit.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (11)

9 aangenomen2 verworpen

Woordovereenkomst:Gemiddeld (58%)

LQ

Motie van de leden Teunissen en Kostic over het herstellen van het gelijke speelveld voor soja-, zuivel-, haver-, rijst- en amandeldranken

2024Z098194 jun 2024impliciet

44–106 ✗

Motie van het lid Rooderkerk c.s. over uitspreken dat de btw op school- en studieboeken niet verhoogd moet worden

2024Z101369 jun 2024impliciet

54–96 ✗

Motie van het lid Beckerman over een plan ter verbetering van het leerlingenvervoer

2026Z0320111 feb 2026impliciet

Geen stemregistratie

0–0 ✓

D66 OnderwijsConcreetVerwacht: voorJETTEN-2026-132

Mobieltjes gehele schooldag thuis of in kluis

JETTEN-2026-132

De mobieltjesrichtlijn voor scholen wordt aangescherpt: telefoons gaan de gehele schooldag 'thuis of in de kluis'.

Bron: Aan de slag — Bouwen aan een beter Nederland (2026)

Gerelateerde moties (3)

1 aangenomen1 verworpen1 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (57%)

LQ

Gewijzigde motie van het lid Ceder over het socialemediagebruik van minderjarigen als gezondheidsvraagstuk benaderen (t.v.v. 31524-660)

2025Z1057226 mei 2025impliciet

107–43 ✓

Motie van het lid Ergin over het structureel voortzetten van het programma Welbevinden op School

2025Z1019121 mei 2025impliciet

51–99 ✗

Motie van het lid El Yassini over p.o.- en vo-scholen verplichten om een hack of cyberaanval te melden bij het ministerie van OCW

2023Z0154831 jan 2023impliciet

geen stemming

NSC OnderwijsConcreetVerwacht: voorNSC-2023-012

Instroom buitenlandse studenten koppelen aan beschikbare woonruimte en opleidingsplaatsen.

NSC-2023-012

De instroom van buitenlandse studenten wordt gerelateerd aan de beschikbare capaciteit aan woonruimte en opleidingsplaatsen in studentensteden.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023) · p. 26

Gerelateerde moties (19)

8 aangenomen7 verworpen4 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (58%)

LQ

Gewijzigde motie van het lid Van Houwelingen over ervoor zorgen dat uitgaven behorende bij nieuwe beleidsvoornemens rechtmatig worden vormgegeven (t.v.v. 36360-XVI-14)

2023Z121333 jul 2023impliciet

148–1 ✓

Motie van het lid Pijpelink over opties uitwerken voor voldoende financiële middelen voor onderwijshuisvesting tot 2050

2024Z0692417 apr 2024impliciet

62–88 ✗

Motie van de leden Peters en Eerdmans over reageren op het voorstel van een onbeperkte numerus fixus

2023Z0149530 jan 2023impliciet

140–10 ✓

NSC OnderwijsRichtinggevendVerwacht: voorNSC-2023-015

Beroepsonderwijs als gelijkwaardige leerroute positioneren en mbo-financiering structureel verbeteren.

NSC-2023-015

We willen het beroepsonderwijs als gelijkwaardige leerroute positioneren naast het hoger onderwijs. De financiering van het mbo moet structureel worden verbeterd.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023) · p. 34

Gerelateerde moties (6)

4 aangenomen2 verworpen

Woordovereenkomst:Gemiddeld (43%)

LQ

Motie van de leden Van der Plas en Stoffer over in kaart brengen welke middelen bij de provincies en gemeenten nodig zijn voor grondwaterbeheer en aanpassingen van watersystemen

2023Z0528526 mrt 2023impliciet

68–82 ✗

Motie van de leden Mohandis en Van Nispen over onderzoek doen naar een zwembadfonds van Rijk en gemeenten voor publieke zwembaden

2024Z0229811 feb 2024impliciet

150–0 ✓

Motie van het lid Grinwis c.s. over de provincies en daarmee tevens de 40 agrarische collectieven verzekeren van extra budget voor uitbreiding van het ANLb in 2026

2025Z1273218 jun 2025impliciet

143–6 ✓

NSC OnderwijsRichtinggevendVerwacht: voorNSC-2023-038

Hoger onderwijs weer grotendeels in het Nederlands

NSC-2023-038

Opleidingen in het hoger onderwijs worden standaard weer grotendeels in de Nederlandse taal aangeboden.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (8)

4 aangenomen2 verworpen2 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (52%)

LQ

Motie van het lid Dekker over uitspreken dat universitair onderwijs in de Nederlandse taal een waarde en doel op zichzelf vertegenwoordigt

2023Z0149430 jan 2023direct

47–103 ✗

Motie van het lid Van Zanten over met de krimp- en grensregio's passende maatregelen treffen bij verdere invulling van het beleid rond instroom van internationale studenten

2024Z1971027 nov 2024impliciet

geen stemming

Motie van het lid Westerveld over zich inzetten voor onderwijs in andere streektalen

2023Z0892721 mei 2023impliciet

145–4 ✓

NSC OnderwijsRichtinggevendVerwacht: voorNSC-2023-039

Wachttijd voor studiebeurs EU-studenten

NSC-2023-039

Er wordt een wachttijd ingesteld voor het recht op een studiebeurs voor EU-studenten.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (5)

3 aangenomen1 verworpen1 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (52%)

LQ

Motie van de leden Peters en El Yassini over bij de aanvraag van de aanvullende beurs rekening houden met of ouders in het land waar ze een inkomen verdienen tot de middeninkomens behoren

2023Z0270714 feb 2023impliciet

83–67 ✓

Motie van de leden Stultiens en Beckerman over opleidingsniveau schrappen als risico-indicator voor fraude

2024Z0480520 mrt 2024impliciet

47–103 ✗

Motie van het lid Westerveld over de rente op studieschulden voor alle studenten komend jaar bevriezen

2023Z1824423 okt 2023impliciet

geen stemming

NSC OnderwijsRichtinggevendVerwacht: voorNSC-2023-040

Collegegeld voor niet-Europese studenten verhogen

NSC-2023-040

Het collegegeld voor studenten van buiten Europa wordt significant verhoogd.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (11)

5 aangenomen3 verworpen3 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (57%)

LQ

Motie van de leden Stultiens en Paternotte over het reguliere Nederlandse collegegeld ook hanteren voor studenten uit Oekraïne

2024Z0655714 apr 2024impliciet

geen stemming

Motie van het lid Martens-America c.s. over studenten die een bestuursjaar doen en daardoor collegegeldvrij studeren niet volledig uitsluiten van het volgen van onderwijs

2024Z037626 mrt 2024impliciet

150–0 ✓

Motie van het lid Kat c.s. over onderzoek door het CBS naar de mate waarin de studieschuld van gedupeerde jongeren verschilt van die van andere jongeren met vergelijkbare achtergrondkenmerken

2023Z1855525 okt 2023impliciet

132–16 ✓

NSC OnderwijsRichtinggevendVerwacht: voorNSC-2023-051

Norm onderwijsgeld primair proces, maximum overhead

NSC-2023-051

Er wordt een norm gesteld voor de hoeveelheid onderwijsgeld aan het primaire proces, overhead wordt gemaximeerd en leraren worden actief betrokken bij de besteding van middelen.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (35)

15 aangenomen10 verworpen10 zonder stemming

Woordovereenkomst:Hoog (61%)

Motie van de leden Van Zanten en Rooderkerk over de stem van de leraar wettelijk verankeren door middel van een lerarentoets

2025Z0143528 jan 2025direct

126–24 ✓

Motie van het lid Pijpelink over opties uitwerken voor voldoende financiële middelen voor onderwijshuisvesting tot 2050

2024Z0692417 apr 2024impliciet

62–88 ✗

Wijziging van diverse wetten op het terrein van het funderend onderwijs in verband met aanpassing van het toezicht rondom oprichting van bepaalde niet bekostigde scholen en het wegnemen van hardvochtigheden in het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs (Wet startprocedure b3-scholen en hardvochtigheden vso en pro)

2025Z0964318 mei 2025impliciet

geen stemming

NSC OnderwijsConcreetVerwacht: voorNSC-2023-052

Maximaal 45 minuten reistijd voor speciaal onderwijs en vmbo

NSC-2023-052

Er wordt een bereikbaarheidsnorm ingesteld van maximaal 45 minuten reistijd voor speciaal onderwijs en vmbo-basis/kaderscholen.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (14)

8 aangenomen2 verworpen4 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (56%)

LQ

Motie van het lid Dijk over de 45 minutennorm niet versoepelen

2024Z0116224 jan 2024direct

89–61 ✓

Motie van het lid Beckerman over een plan ter verbetering van het leerlingenvervoer

2026Z0320111 feb 2026direct

Geen stemregistratie

0–0 ✓

Gewijzigde motie van het lid Krul c.s. over de uitgewerkte bereikbaarheidsnormen al dit jaar hanteren bij het afwegingskader van het Mobiliteitsfonds en het MIRT (t.v.v. 29398-1048)

2023Z0679117 apr 2023direct

geen stemming

NSC OnderwijsConcreetVerwacht: voorNSC-2023-053

Stagevergoeding verhogen naar 450 euro per maand

NSC-2023-053

De belastingvrije stagevergoeding bij beroepsopleidingen wordt verhoogd naar 450 euro per maand, dit wordt ook het minimum voor een fulltimestage.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (7)

3 aangenomen4 verworpen

Woordovereenkomst:Hoog (60%)

Motie van het lid Ergin c.s. over het recht op een passende stagevergoeding wettelijk verankeren

2025Z070939 apr 2025direct

53–97 ✗

Motie van het lid Tseggai c.s. over voor de Voorjaarsnota met een voorstel komen voor een stagevergoeding voor elke student

2024Z1967727 nov 2024direct

58–92 ✗

Motie van de leden Ergin en Tseggai over actief beleid van universiteiten tegen stagediscriminatie

2025Z070929 apr 2025impliciet

57–93 ✗

NSC OnderwijsRichtinggevendVerwacht: voorNSC-2023-054

Overstap naar capaciteitsbekostiging hoger onderwijs

NSC-2023-054

Voor de bekostiging van universitaire en beroepsopleidingen wordt (deels) overgestapt op capaciteitsbekostiging in plaats van bekostiging op basis van studentenaantallen.

Bron: Tijd voor herstel. Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief. (2023)

Gerelateerde moties (9)

5 aangenomen2 verworpen2 zonder stemming

Woordovereenkomst:Gemiddeld (47%)

LQ

Motie van de leden Peters en Eerdmans over reageren op het voorstel van een onbeperkte numerus fixus

2023Z0149530 jan 2023impliciet

140–10 ✓

Motie van het lid Soepboer over onderzoek naar een normeringspercentage onderwijsgeld in de lumpsum voor het primaire proces

2024Z0056217 jan 2024impliciet

147–3 ✓

Motie van de leden Beckerman en Stultiens over financiële alternatieven voor de langstudeerboete buiten de begroting van OCW zoeken