Sluiting kolencentrales 2030 intrekken
BBB-2025-094De sluiting van kolencentrales per 2030 wordt ingetrokken zolang elders in Europa minder efficiënte centrales blijven draaien.
865 verkiezingsbeloften uit partijprogramma's, vergeleken met stemgedrag in de Tweede Kamer.
De sluiting van kolencentrales per 2030 wordt ingetrokken zolang elders in Europa minder efficiënte centrales blijven draaien.
De bouw van kerncentrales wordt versneld, waarbij wordt gestreefd om gedurende de komende kabinetsperiode te starten met de bouw van een of meerdere Small Modular Reactors (SMR's).
De doelstelling om in 2035 uitsluitend CO2-vrije elektriciteit op te wekken wordt niet wettelijk vastgelegd.
Voor windturbines op land wordt een uitbreiding gepauzeerd, waarbij alleen op 1 november 2025 volledig vergunde projecten worden gerealiseerd. Voor nieuwe windturbines geldt een afstandsnorm van minimaal 4x de tiphoogte.
De subsidieregeling SDE++ wordt vanaf 2026 beëindigd en vervangen door een technologie-neutrale aanpak zonder afhankelijkheid van subsidies.
De Regionale Energie Strategie (RES) wordt eind 2029 gestopt en het Rijk krijgt de regie terug over grote energieprojecten.
De toepassing van de zonneladder wordt wettelijk geborgd, waarbij eerst wordt gekeken naar plaatsing van zonnepanelen op daken voordat andere locaties worden overwogen.
Er komt een overkoepelende visie voor ondergrondse infrastructuur van buisleidingen waarbij verschillende transitiepaden voor CO₂, waterstof en ammoniak transport met elkaar in lijn worden gebracht.
Schiphol krimpen naar 440.000 vluchten, geen vierde aanvliegroute, einde aan nachtvluchten ook aan randen van de dag. Lelystad Airport gaat definitief niet open.
Privéjets en passagiers die uitsluitend Schiphol gebruiken als overstap, gaan ook vliegbelasting betalen. Accijns op kerosine Europees regelen.
Privéjets en passagiers die alleen Schiphol als overstap gebruiken gaan vliegbelasting betalen. Andere belastingen voor de luchtvaart worden Europees geregeld, beginnend met het heffen van accijns op kerosine.
Schiphol krimpt naar 440.000 vluchten, er komt geen vierde aanvliegroute en er wordt een einde gemaakt aan nachtvluchten, ook aan de randen van de dag.
Lelystad Airport gaat definitief niet open.
Voor andere vliegvelden wordt bij aanvragen voor nieuwe luchthavenbesluit een objectieve analyse verplicht die economische waarde afzet tegen impact op mens en milieu. Deze plicht wordt verankerd in de Omgevingswet.
De vaarroute boven de Wadden wordt verlegd om het risiko op ongelukken met ernstige verontreiniging te verminderen.
Het streefjaar voor stikstof blijft op 2035 staan. De kritische depositiewaarde wordt vervangen door een werkbaar en juridisch houdbaar alternatief gebaseerd op de staat van instandhouding van natuur conform Europese richtlijnen.
Er worden twee nieuwe kerncentrales gebouwd. Aanvullend wordt er gewerkt aan kleine, modulaire kernreactoren.
De salderingsregeling wordt afgeschaald omdat de lasten van zon op dak onevenredig terechtkomen bij mensen zonder panelen.
De Europese beschermde status van de wolf moet omlaag zodat de populatie in Nederland kan worden beheerd. Voor de wolf is geen plek in Nederland.
De grauwe gans wordt opgenomen op de landelijke vrijstellingslijst voor uniform landelijk beheer.
Het Deltaprogramma wordt doorgezet om ook in 2050 droge voeten te houden. Er worden alvast plannen gemaakt voor de inrichting van het land na 2050 vanwege verwachte zeespiegelstijging van 1 tot 1,5 meter.
De rente op energiebespaarlening voor lage en middeninkomens bij het Nationaal Warmtefonds blijft 0%, zodat mensen zonder spaargeld ook aan de slag kunnen met verduurzaming.
Alle corporatiewoningen met een slecht energielabel moeten voor 2030 zijn verbeterd. Gemeenten krijgen een rol in wijk-voor-wijk aanpakken van isolatie en verduurzaming van particuliere woningen.
Er wordt een norm geïntroduceerd voor een minimumaandeel bouwen met biobased-materialen zoals hennep, vlas en lisdodde, en het aandeel biobased-isoleren van woningen wordt vergroot.
De belastingmaatregel die ervoor zorgt dat tweedehands elektrische auto's naar het buitenland verdwijnen wordt aangepast, zodat die auto's ook voor Nederlandse particulieren betaalbaar zijn.
Sommige partijprogramma's bevatten zeer veel geëxtraheerde beloften. Dit kan komen doordat het AI-extractieproces brede ambities als afzonderlijke beloften telt. Partijen met meer beloften zijn niet per se ambitieuzer — de vergelijking is het meest betrouwbaar binnen dezelfde partij of binnen hetzelfde thema.
Beloften zijn geëxtraheerd uit officiële verkiezingsprogramma's en gekoppeld aan Kamermoties via trefwoordanalyse. Niet alle moties zijn direct te koppelen aan een belofte — de weergegeven koppelingen zijn indicatief. CivicStat geeft geen oordeel over partijen; alle data is openbaar en controleerbaar.